Wederopbouwcomplex de Lichtenberg in Weert is aangewezen als rijksbeschermd monument.

“Ik ben ontzettend trots dat er nu ook op nationaal niveau grote waarde aan dit complex is toegekend”, aldus wethouder Harry Coolen.

“De Lichtenberg heeft een grote architectonische, cultuurhistorische, ruimtelijke en geschiedkundige waarde. Het vormt een belangrijk onderdeel van het cultureel erfgoed van Weert.”

De aanwijzing tot rijksmonument biedt kansen voor het complex. Harry Coolen: “Door de rijksstatus zijn er subsidies beschikbaar die anders onbereikbaar waren. We zullen dan ook zeker aanspraak proberen te maken op deze subsidiegelden.

Om onherstelbare schade aan het vervallen complex te voorkomen, is het de bedoeling dat het gebied weer een zinvol en structureel gebruik krijgt. Deze nieuwe mogelijkheden kunnen ons hierbij helpen.

” De aanwijzing tot Rijksmonument is uniek te noemen. Met uitzondering van bijzondere gebouwen uit de wederopbouwperiode, worden er geen nieuwe rijksmonumenten meer aangewezen.

Historie
Wederopbouwcomplex De Lichtenberg stamt uit de periode 1954 – 1959. Het is ontworpen als faciliteit voor het Bisschoppelijk College bij de toenmalige nieuwbouw aan de Kazernelaan / Nelissenhofweg. Het omvat ondermeer een groot openluchttheater, tennisbanen, Mariakapel, zwembad en terreinaanleg.

Het was een complex waar onderwijs, sport, recreatie en religie elkaar ontmoetten. De Lichtenberg is sinds eind jaren ‘60 ernstig in verval geraakt. Uitzondering hierop zijn de tennisbanen van Stichting Tennisclub Lichtenberg en het gebouw van Stichting Kunstcentrum Weert.

Van gemeente- tot rijksmonument
Stichting Behoud de Lichtenberg heeft in 2003 gevraagd de Lichtenberg aan te wijzen als monument. De Rijksdienst voor de Monumentenzorg concludeerde vervolgens in een rapport dat het complex uniek is en van nationaal belang. Het complex is op grond hiervan op 21 maart 2006 aangewezen als gemeentelijk monument.

De Lichtenberg bleek zelfs zo uniek dat het op 15 oktober 2007 een plaats kreeg in de Top 100 van monumenten van wederopbouw. Hiermee werd de procedure gestart om rijksmonument te worden. Op 28 oktober 2010 besloot de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen het complex aan te wijzen als rijksbeschermd monument. Het besluit ligt nu zes weken ter inzage. Daarna is dit besluit onherroepelijk.

Pierre Weegels grondlegger van wederopbouwarchitectuur
De architect van De Lichtenberg is de Weertenaar Pierre Weegels. Het complex is bijzonder omdat het vele functies omvat. Het ontwerp is ook heel belangwekkend omdat de vormgeving en het materiaalgebruik met beton én natuursteen een gave weerspiegeling is van zijn tijd, met invloeden van grote meesters als Le Corbusier. Het complex is een prachtig voorbeeld van wederopbouwarchitectuur, die steeds meer in de belangstelling staat. In 2007 was een overzichtstentoonstelling van de werken van Pierre Weegels in gemeentemuseum de Tiendschuur.

Kunst van Harrie Martens
De kunst in het hele complex is van de onlangs overleden kunstenaar Harrie Martens. Hij maakte het immense sgraffitowerk op het theatergebouw, de baksteenmozaïeken en de mozaïeken van de Mariakapel. Ook werkte hij nauw samen met architect Weegels bij het ontwerp van de gebouwen en de inrichting van het terrein. In 2009 was er ook van Harrie Martens een overzichtstentoonstelling in de Tiendschuur.

Herstel van de Lichtenberg
De gemeente zet zich in om de Lichtenberg voor nu en de toekomst duurzaam te behouden. Inmiddels is een ontwikkelingsvisie voor het gebied ontwikkeld. Ook heeft de gemeente een deel van de Lichtenberg verworven, namelijk de Mariakapel en het entreegebouw. In de huidige fase wordt ingezet op het aankopen van resterende gronden, (nood)herstel, het opstellen van een bestemmingsplan, uitvoeren van zwembad en de aanleg en het groen in het gebied. Ook is er subsidie aangevraagd voor de restauratie van deze onderdelen. De voorbereidingen van de bestemmingsplanprocedure zijn gestart en het plan wordt waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2011 ter inzage gelegd.